Naar binnen kantelen (overpronatie) corrigeren voor verpleegkundigen die kilometers lopen
Je staat op, je begint je dienst en voor je het weet heb je al een halve marathon gelopen zonder dat je het doorhad. De gangen zijn eindeloos, de kamers wisselen snel en je lichaam moet constant aanpassen. Dan voel je dat zeurende gevoel in je knieën of die stramme onderrug na een lange dienst.
Het is niet alleen vermoeidheid; het is een signaal. Je voeten werken misschien niet optimaal, en dat zet een domino-effect in gang door je hele lichaam.
Vooral als je voeten te ver naar binnen doorslaan, een fenomeen dat we overpronatie noemen, belast je je gewrichten onnodig hard. Laten we dit samen ontdekken en oplossen, zodat jij je werk comfortabeler kunt doen.
Wat is overpronatie precies?
Stel je voor dat je voet een ingewikkeld mechanisme is dat bij elke stap dempt en afzet. Dit heet pronatie.
Het is de natuurlijke manier waarop je voet beweegt: bij het neerkomen kantelt je voet lichtjes naar binnen om de schok op te vangen. Dit is normaal en zelfs nodig. Problemen ontstaan wanneer dit kantelen te ver doorgaat. Dit is overpronatie. Je voet kantelt te ver naar binnen, waardoor je enkel doorzakt en je voetboog instort.
Je lichaamsgewicht wordt niet goed verdeeld, wat leidt tot klachten. Het verschil is duidelijk: bij normale pronatie blijft de beweging beperkt en veerkrachtig.
Bij overpronatie zakt de voet te ver door en blijft het soms in deze stand hangen.
Dit zorgt voor een verkeerde stand van je voet, enkel, knie en heup.
Gevolgen van overpronatie voor verpleegkundigen
Als verpleegkundige ben je een wandelende krachtbron. Je tilt, duwt en loopt constant.
Als je voeten daarbij niet stabiel zijn, betaal je daar vroeg of laat de prijs voor. De klachten ontstaan vaak geleidelijk, tot het echt niet meer negeren is. Veel verpleegkundigen met overpronatie klagen over kniepijn.
Doordat de voet naar binnen kantelt, draait het onderbeen ook iets naar binnen.
De knie, die een scharnierpunt is, staat hierdoor scheef belast. Het is alsof je een deur opendraait die eigenlijk open moet blijven staan; het slijtageproces versnelt. Dit zet zich voort naar de heupen en de rug.
Een verkeerde stand van de voet zorgt voor een bekken dat scheef gaat staan. De rugspieren moeten harder werken om dit te compenseren, met rugpijn als logisch gevolg. Je voeten voelen aan het eind van de dag niet alleen moe, maar ook pijnlijk aan de binnenzijde en de boog.
Antipronatie schoenen en inlegzolen
Gelukkig hoef je dit niet zomaar te accepteren. De markt voor zorgprofessionals is groot en er zijn specifieke oplossingen die helpen het kantelen te stoppen.
Dit draait allemaal om extra steun aan de binnenzijde van je voet. Antipronatie schoenen hebben een wigvormige tussenzool. Aan de binnenkant (bij de hiel en de voetboog) is dit materiaal harder en hoger dan aan de buitenkant.
Als je voet naar binnen wil zakken, duwt deze wig tegen de voetboog om hem in een rechte stand te houden.
Merken als Grisport, Dachstein en Solid Gear maken specifieke werkschoenen voor de zorg met deze technologie. Een goed paar antipronatie schoenen voor op de werkvloer kost tussen de €120 en €170. Inlegzolen kunnen een nog betere oplossing zijn, vooral als je al klachten hebt of schoenen draagt die verder goed zijn. Je hebt de standaard steunzolen (vaak te koop bij de drogist voor €15 tot €30), maar voor echt resultaat ga je naar een podotherapeut.
Deze maken steunzolen op maat die precies jouw voetboog ondersteunen. De prijs ligt vaak tussen de €50 en €100, afhankelijk van je verzekering.
Loopanalyse voor de juiste correctie
Je kunt wel een antipronatie schoen kopen, maar hoe weet je zeker dat dit het juiste type is?
Soms is het probleem namelijk elders gezocht. Een loopanalyse geeft je het antwoord. Je weet precies hoe je voet beweegt en welke correctie nodig is. Je kunt dit laten doen door een podotherapeut of een speciaalzaak met een loopplank met sensoren.
Je loopt een stukje en op een scherm zie je exact hoe je voet landt en afzet. Je ziet de drukverdeling: of je te zwaar op je hiel landt, of dat je te ver naar binnen doorslaat.
Een podotherapeut kan je ook helpen met een 'voetstand meten'. Dit is een grondig onderzoek naar de stand van je voet in rust en tijdens beweging.
Vaak is dit de investering waard, want een verkeerd advies kan je klachten verergeren. Zorgverzekeraars vergoeden deze onderzoeken vaak vanuit de aanvullende verzekering.
Oefeningen om de voetboog te versterken
Schoenen helpen, maar je eigen spieren zijn de beste steun. Als je de spieren in je voet en onderbeen sterker maakt, kun je de overpronatie actief tegengaan.
Dit zijn oefeningen die je makkelijk thuis doet, zelfs na je dienst. Probeer de 'short foot' oefening. Ga zitten met blote voeten op de grond.
Probeer je voetboog omhoog te brengen zonder je tenen te krullen. Je moet een soort 'kuiltje' onder je voet voelen ontstaan.
Houd dit 5 seconden vast en herhaal dit 10 tot 15 keer per voet. Een andere makkelijke is het 'handdoek oppakken'. Leg een handdoek plat op de grond. Ga er met je blote voet op staan en probeer de handdoek naar je toe te trekken door alleen je tenen te bewegen. Dit traint de kleine spiertjes in je voetboog die instorten bij overpronatie.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of ik overproneer?
Kijk eens naar de zolen van je schoenen. Bij overpronatie slijt de binnenkant van de hak en de zool veel sneller dan de buitenkant.
Je schoenen staan ook vaak scheef weggezakt. Een andere test: maak een natte voetafdruk op de grond.
Als je bijna je hele voet ziet (dus ook de binnenzijde van de boog), is dat een teken van een lage voetboog en dus overpronatie. Zijn antipronatie schoenen nodig in de zorg?
Absoluut. Als je kilometers loopt en klachten ervaart, zijn antipronatie schoenen geen overbodige luxe.
Ze verminderen de belasting op je gewrichten aanzienlijk. In de zorgloopbaan is dit een investering in je gezondheid op de lange termijn.
Kan overpronatie rugpijn veroorzaken?
Ja, zeker. Het naar binnen kantelen van de voet zorgt voor een draaiing in het onderbeen. Dit zet de knie en heup verkeerd, wat doorwerkt tot in je onderrug. De rugspieren moeten constant compenseren, wat leidt tot chronische rugpijn.
Worden steunzolen vergoed door de zorgverzekering?
Dit hangt af van je aanvullende verzekering.
Podotherapeutische zolen worden vaak deels vergoed vanuit de aanvullende module. Check dit altijd even bij je verzekeraar voordat je een afspraak maakt. De vergoeding kan oplopen tot €150 per jaar.
Helpen oefeningen tegen overpronatie?
Ja, gerichte oefeningen zijn een must. Ze versterken de spieren die de voetboog omhoog houden.
Dit zorgt voor een actieve stabiliteit. Combineer je deze oefeningen met de juiste schoenen, dan voel je snel verschil.