IJskoude voeten tijdens de nachtdienst: medische oorzaken en warme oplossingen
Je staat midden in de nacht, het is vier uur en je voeten voelen aan als blokken ijs. Terwijl je collega’s rustig liggen te slapen, loop jij je ronde. Je werkt in de zorg en je koude voeten zijn een vast onderdeel van je nachtdienst.
Het is niet alleen vervelend, het maakt je ook nog eens moe en stijf.
Waarom gebeurt dit en, belangrijker nog, hoe kom je er vanaf? Laten we dit eens goed bekijken, want met de juiste sokken en een paar slimme trucjes is dit op te lossen.
Medische oorzaken van koude voeten
Soms zit het ‘m in de details van je lichaam. Je voeten zijn ver van je hart en het bloed moet een lange weg afleggen.
Als die weg niet soepel verloopt, voelen je voeten meteen koud aan.
Je hoeft niet meteen aan het ergste te denken, maar het is goed om te weten wat er speelt. Een veelvoorkomende oorzaak is een slechte doorbloeding. Je bloedvaten zijn als kleine slangen.
Als ze vernauwen, komt er minder warm bloed bij je voeten. Dit gebeurt sneller dan je denkt, vooral als je lang stil staat of in een koude omgeving werkt.
Een andere mogelijkheid is het Syndroom van Raynaud. Dit klinkt heftig, maar het betekent simpelweg dat je bloedvaten in je tenen extreem reageren op kou of stress. Ze trekken zich samen, waardoor je tenen wit of zelfs blauw kunnen worden. Even je voeten warmen helpt dan vaak niet meteen.
Er is ook zoiets als neuropathie. Dit zijn tintelingen of een doof gevoel in je voeten.
Je zenuwen geven dan verkeerde signalen door. Je voelt misschien niet eens dat je voeten koud zijn, totdat je je sokken uittrekt. Dit kan voorkomen bij diabetes of door vitaminegebrek. Het is slim om dit even te checken bij je huisarts.
Invloed van de nachtdienst op je bloedsomloop
Je lichaam heeft een eigen klok. Tegenslag: die klok werkt 's nachts niet mee.
Je bioritme zorgt ervoor dat je lichaamstemperatuur 's nachts van nature daalt.
Je lichaam wil slapen, niet werken. Dat betekent dat je bloedsomloop 's nachts langzamer gaat lopen. Het warme bloed blijft wat meer rond je organen, en je voeten worden het kind van de rekening.
Daar komt nog bij dat je in de zorg vaak stilzit tijdens de pauze. Je pakt even tien minuten om te rusten, maar je beweegt niet.
Je spieren pompen het bloet namelijk omhoog. Als je stilzit, stopt die pomp. Je bloed verzamelt zich in je benen en voeten, waardoor ze zwaar en koud aanvoelen. Om de bloedsomloop te stimuleren, is beweging dus essentieel, ook tijdens je nachtrust.
Isolerende zorgschoenen en sokken
De juiste uitrusting is je beste vriend tijdens een nachtdienst. Vertrouw niet op die standaard witte sokken van de stapel.
Ze zien er misschien schoon uit, maar ze houden geen warmte vast.
Je sokken en schoenen vormen je eerste verdedigingslinie tegen de kou. Laten we beginnen met sokken. Merinowol is hier de koning. Het is dunner dan katoen, maar het blijft warm, zelfs als het vochtig wordt.
Katoen trekt vocht op en houdt het tegen je huid, wat je voeten juist afkoelt. Merinowol sokken kosten ongeveer €15 tot €25 per paar, maar ze gaan lang mee en voelen heerlijk zacht. Een alternatief is alpacawol, dat nog iets warmer is, maar wel iets duurder (rond de €25-€30). Voor je schoenen kies je het best gesloten werkschoenen met een voering.
Denk aan merken als Grisport of Safety Jogger. Deze modellen hebben vaak een lederen bovenkant en een voering van textiel of leer.
Dit houdt de kou buiten. Prijzen voor goede zorgschoenen liggen tussen de €80 en €120.
Zorg dat je sokken dik genoeg zijn voor je schoenen, maar knel ze niet af. Een te strakke schoen remt de doorbloeding juist af.
Tip om je voeten warm te houden
Je sokken zijn stap één, maar je eigen acties doen de rest. Je hoeft geen marathon te lopen, maar een paar simpele oefeningen doen wonderen. Probeer deze oefeningen vooral vlak voordat je gaat slapen of als je net wakker bent in de nacht. Je zult merken dat je voeten sneller opwarmen.
- De kuitpomp: Zit je even? Til je hiel op en laat je tenen omhoog komen. Laak zakken. Herhaal dit twintig keer. Dit pompt het bloed uit je voeten terug naar je hart.
- Enkelcirkels: Draai met je voeten grote rondjes in de lucht. Doe dit tien keer linksom en tien keer rechtsom. Dit activeert de spieren rond je enkels.
- Wisselbaden: Thuis kun je je voeten afwisselend onderdompelen in warm en koud water. Dit prikkelt de bloedvaten om open en dicht te gaan. Doe dit nooit als je last hebt van open wonden of ernstige diabetes.
- Voetmassage: Wrijf hard over je voetzolen tot je warmte voelt. Dit stimuleert de zenuwen en de doorbloeding.
Wanneer is een doktersbezoek nodig?
De meeste koude voeten tijdens een nachtdienst zijn onschuldig. Ze horen er gewoon bij.
- Je voeten niet warm te krijgen zijn, zelfs met dikke sokken en beweging.
- Je voeten vaak wit, blauw of paars kleuren (een teken van Raynaud).
- Je een doof of tintelend gevoel hebt dat niet verdwijnt (mogelijke neuropathie).
- Je pijn hebt of wondjes die niet genezen.
Maar soms zegt je lichaam iets anders. Het is verstandig om aan de bel te trekken als: Een bezoekje aan de huisarts is zo gemaakt. Soms is een tekort aan ijzer of vitamine B12 de oorzaak.
Dat is makkelijk op te lossen met supplementen. Neem geen risico, vooral niet als je al langer klachten hebt.
Veelgestelde vragen
Waarom heb ik altijd koude voeten tijdens de nachtdienst?
Tijdens de nacht daalt uw natuurlijke lichaamstemperatuur en vertraagt de bloedsomloop door uw bioritme.
Welke sokken zijn het warmst voor in de zorg?
Sokken van merinowol of alpacawol isoleren uitstekend en voeren tegelijkertijd zweet af. Helpen compressiekousen tegen koude voeten?
Ja, compressiekousen verbeteren de bloedcirculatie, wat kan helpen om uw voeten warmer te houden. Wat is het Syndroom van Raynaud?
Een vaataandoening waarbij de bloedvaten in vingers en tenen verkrampen door kou of stress, waardoor ze wit of blauw kleuren. Hoe kan ik mijn doorbloeding snel stimuleren?
Doe regelmatig kuitheffingen of draai rondjes met uw enkels om de bloedpomp in uw benen te activeren.