Diepe hielkloven behandelen en voorkomen bij het dagelijks dragen van open klompen
Je staat al uren op je benen, je klompen tikken op de vloer van de operatiekamer of de gang van de verpleegafdeling. Aan het einde van je dienst voel je een zeurende pijn in je hielen.
Je trekt je open klompen uit en ziet het: rode randen, eelt en soms zelfs pijnlijke kloven. Dit is een bekend probleem voor iedereen in de zorg die dagelijks open klompen draagt. In deze gids leer je hoe je diepe hielkloven behandelt en voorkomt, speciaal voor de drukke werkomgeving in de zorg.
Oorzaken van hielkloven bij open klompen
Open klompen, zoals de bekende Crocs of soortgelijke zorgklompen, zijn heerlijk luchtig en makkelijk aan te trekken.
Maar ze hebben een groot nadeel voor je hielen. De zool van een open klompt klap bij elke stap een beetje tegen je hiel. Deze constante tik en wrijving zorgt voor een reactie van je huid: het gaat eelt aanmaken om zich te beschermen. Een droge huid maakt dit proces erger.
Droge huid is minder soepel en scheurt sneller onder druk. In combinatie met de wrijving van de klomp ontstaat er een vicieuze cirkel.
Je huid maakt eelt, het eelt wordt hard en droog, en door de druk en wrijving van de open klomp scheurt dit eelt.
Zo ontstaat een hielkloof. De ontbrekende hielsteun in een open klomp speelt ook een rol. Je hiel heeft niets om zich vast te houden, waardoor deze heen en weer schuift.
Deze beweging vergroot de druk op het vetkussen onder je hiel en op de huid zelf. Vooral na een lange dienst, als je benen moe zijn en je houding verslapt, is de kans op kloven groot.
Eeltvorming en een droge huid
Eelt is niet altijd slecht. Het is je lichaam's eigen beschermingsmechanisme.
Een laagje eelt op je hielen beschermt de onderliggende huid tegen druk en wrijving. Het probleem ontstaat wanneer dit eelt te dik en te droog wordt. Een dikke, harde eeltlaag verliest zijn elasticiteit.
Wanneer je dan een stap zet of je klomp aantrekt, kan dit harde eelt niet meebewegen. Het breekt en scheurt.
Dit is precies hoe een hielkloof ontstaat: een scheur in de eeltlaag die soms diep in de levende huid kan doordringen.
Het voelt niet alleen pijnlijk aan, maar kan ook gaan bloeden of ontsteken. Veel verpleegkundigen en artsen hebben last van een droge huid door het vele wassen en desinfecteren van hun handen, maar dit geldt ook voor je voeten. Het wassen met zeep en het dragen van sokken van synthetische materialen kunnen je huid uitdrogen. Een droge huid is minder elastisch en dus gevoeliger voor het ontstaan van kloven.
Hielkloven effectief behandelen
Als je eenmaal een hielkloof hebt, is het zaak om deze snel en effectief te behandelen. Je wilt de pijn verminderen en voorkomen dat de kloof dieper wordt of gaat ontsteken.
De behandeling bestaat uit drie stappen: zacht maken, verwijderen en beschermen. De basis van elke behandeling is een goede klovenzalf met ureum.
Ureum is een stof die vocht aantrekt uit de lucht en in je huid. Een zalf met 10% ureum hydrateert de huid diep en maakt hard eelt zacht. Een zalf met 25% ureum is nog sterker en werkt keratolytisch, wat betekent dat het eelt oplost.
Breng de zalf twee keer per dag aan, bij voorkeur na het douchen als je huid nog wat vochtig is. Vervolgens moet het overtollige, zachte eelt worden verwijderd. Gebruik hiervoor een puimsteen of een speciale voetvijl. Vijl voorzichtig over het zachte eelt, maar vijl nooit op de huid zelf en ga nooit tot bloedens toe.
Doe dit het beste na een warm voetbad, wanneer het eelt zacht is.
Probeer nooit een kloof uit te snijden met een mesje; dat risico op infecties is te groot. Ten slotte moet je de diepe kloof afplakken.
Gebruik hiervoor een speciale klovenpleister of een blaarpleister. De pleister beschermt de kloof tegen vuil en wrijving en zorgt ervoor dat de zalf zijn werk kan doen. Vervang de pleister dagelijks.
Gesloten hiel vs open hiel in de zorg
De meest effectieve manier om hielkloven te voorkomen, is het aanpassen van je schoeisel.
Open klompen zijn makkelijk, maar een gesloten zorgschoen met een hielkap biedt veel meer bescherming. De keuze voor schoeisel is een persoonlijke afweging tussen comfort, veiligheid en voetgezondheid. Een gesloten hielkap houdt het vetkussen onder je hiel op zijn plaats.
Dit zorgt voor een betere schokdemping bij elke stap. De hiel kan niet meer heen en weer schuiven in de schoen, wat de wrijving aanzienlijk vermindert.
Dit is de belangrijkste reden waarom gesloten schoenen beter zijn tegen kloven dan open klompen.
Veel merken bieden gesloten zorgklompen aan die wel ademend zijn. Denk aan merken als Crocs Bistro of andere medische klompen met een dichte hiel. De prijs voor een dergelijke schoen ligt tussen de €50 en €80. Ze zijn speciaal ontworpen voor de zorg, met een antislipzool en een verstevigde neus.
Daarnaast zijn er volledig gesloten schoenen, zoals die van Birkenstock (Professionals serie) of Dansk. Deze bieden nog meer steun en bescherming.
De prijs ligt hier vaak tussen de €80 en €120. Hoewel de aanschafprijs hoger is, gaat een kwalitatief goede zorgschoen vaak jaren mee en bespaar je op de lange termijn pijn en behandelkosten voor je voeten.
Dagelijkse voetverzorging voor verpleegkundigen
Goede voetverzorging begint niet op je vrije dag, maar elke avond na je dienst.
Het kost je maar vijf minuten, maar het effect is enorm. Het is een investering in je eigen comfort en gezondheid. Was je voeten dagelijks met lauw water en een milde, vette zeep. Vermijd agressieve douchegels die je huid uitdrogen.
Dep je voeten daarna voorzichtig droog, vooral tussen de tenen. Wrijven kan de huid beschadigen.
Smeer je voeten, en vooral je hielen, elke avond in met een vochtinbrengende crème of een voetencrème met ureum.
Dit houdt je huid soepel en voorkomt dat eelt gaat scheuren. Focus op de hiel en de bal van je voet, maar vermijd de ruimte tussen je tenen als je daar snel last van zwemmerseczeem hebt. Controleer je sokken.
Kies voor sokken van natuurlijke materialen zoals katoen of wol. Ze nemen vocht op en laten je huid ademen. Vervang je sokken dagelijks en zorg dat je sokken niet te strak zitten, want dat belemmert de bloedcirculatie.
Veelgestelde vragen over hielkloven
Veel zorgmedewerkers hebben dezelfde vragen over hielkloven. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen.
Waarom krijg ik hielkloven van open klompen?
Bij open klompen klapt de zool steeds tegen de hiel, wat wrijving, eeltvorming en uiteindelijk kloven veroorzaakt. De open hiel zorgt ervoor dat het vetkussen onder je hiel niet op zijn plek blijft, waardoor de huid meer spanning ervaart. Een vette zalf of crème met een hoog percentage ureum (10-25%) hydrateert diep en maakt eelt zacht.
Welke zalf helpt het beste tegen hielkloven?
Merken zoals Flexitol of Voetbalance bieden speciale klovenzalf aan, vaak voor €10 tot €15 per tube.
Mag ik eelt bij hielkloven zelf wegsnijden?
Nee, gebruik liever een puimsteen of voetvijl op een droge huid, of bezoek een pedicure om wondjes te voorkomen. Het wegsnijden van eelt met een mesje is gevaarlijk en kan leiden tot ernstige infecties. Ja, een gesloten hielkap houdt het vetkussen onder de hiel bij elkaar en voorkomt overmatige wrijving.
Zijn gesloten schoenen beter tegen kloven?
Dit vermindert de kans op eeltvorming en het ontstaan van kloven aanzienlijk. Met dagelijks smeren en de juiste schoenen kan een kloof binnen één tot twee weken aanzienlijk verbeteren. Diepere kloven kunnen langer nodig hebben om te genezen, vooral als je ze blijft belasten tijdens je werk.